Page 78 - Menteşe Dergisi Sayı 8

Dr.Öğr.Üyesi
SERDAR KARAKAYA
Eğitimci - Yazar

SİNEMADA GENÇLER

yüz yıl sonla- mıştı. Siyasal olarak genelde bir tür ni, Balo Gecesi, Suspiria ve sayısız
rında teknik radikalizmi temsil etme, kültürel benzerleri, yine gençliğe yönelik
bir buluş olarak olarak donmuş, kalıplaşmış kitle filmlerdir. Diğer yandan, geçmiş
19. başlayan sinema, kültürü mazeretiyle soysuzlaşmış, yılların müzikallerine göre estetik
önce ticari yanıyla öne çıkmış, bir kültürel üretime karşı çıkma, top- düzeyde geri müzikaller, Grease,
süre sonra estetik ve artistik değer lumsal olarak da yerleşik değer öl- Grease 2, Xanadou, Cumartesi
kazanmıştır. Bir süre sonra türler çülerine, davranış biçimlerine ters Gecesi Ateşi, gençlerin ilişkileri-
oluşmaya başlamış, bir anlatım düşme, gençliğin özellikleri arasın- ni konu olarak alan gözü yaşlı aşk
aracı olarak kurgunun gücüyle da özellikle son yarım yüzyılda yer filmleri (Affedilmeyenler, Mavi
ciddi bir sanat uğraşı haline gel- almaya başlamıştır. Göl, Cennet) veya çocukların
miştir. Sinema, batıda ve Avrupa’da Edebiyatta ve sanatın diğer çevresinde dönen aile dramları
bir yandan kurumsallaşırken bir alanlarında gençlerin var olma ve (Şampiyon, Kramer Kramer’e kar-
yandan kapitalist sistemin kuralla- anlatılma biçimi benzer başkaldırı şı, Sıradan İnsanlar, 6 Hafta, vs.)
rına uygun biçimde yapılanmasını tınıları içermekteydi. Sinemanın yine genç denebilecek belli bir yaş
sürdürdü. Bu süreçte henüz bir genç olmayı, gençlik sorunlarını kesimine yöneliktir. 1982 yılının
anlatım aracı olmanın sancılarını doğrudan konu edindiği, ana hi- süper filmi, tüm dünyada bir moda
yaşayan sinemada ana türler yavaş kaye omurgasına oturttuğu filmler yaratan E.T’nin kahramanının ye-
yavaş ortaya çıkmaya başlamıştır. de tam bu isyan çağına denk düş- ni-yetme bir oğlan çocuğu olması
Sinemanın kendini kanıtlama- mektedir. 1960’lı yılların ortaların- ise, teenage kuşağına yönelik ya-
sı ve yeni bir anlatım aracı olarak da sinemanın bu bakış açısı daha pımlardandır.
kabul edilmesi 1930’lu yıllara ge- da belirginleşmiş temel sorunsalı Sinema sanatıyla gençlik ve
lindiğinde büyük ölçüde gerçekleş- gençlik ve gençler olan film sayısı gençlerin bağlantısını irdelerken
mişti. Bir yandan filmlerin sanatsal belirgin biçimde artmıştır. gençlerin hikâyelerini anlatan,
ürünler olduğu konusundaki dü- Hollywood, gençlere yönelik genç oyuncularla çekilmiş, genç
şünceler yaygınlaşmış, öte yandan projelerde hedef kitlesini teenager olmanın zorlukları, sorunları te-
filmlerin etkileri ve filmler aracı- denilen kesime yani 10-15yaş ara- malarını işleyen, genç seyirciye
lığıyla yapılacak propagandanın lığına göre tasarlar. Büyük ölçüde göre tasarlanmış yapımlardan söz
önemi vurgulanmaktaydı. ticari olması istenen tüm büyük edilebilir.
Sinemanın, gençliği başından ve pahalı projeler, bu yaş kesimi- Türler, sinema sanatı sektörel
beri özellikle, giderek öncelikle ses- ne göre tasarlanıp çevrilmektedir. yapıdan endüstriyel yapıya geçtik-
lenilmesi gereken farklı bir katego- Jaws, Üçüncü Türden Yakınlaş- ten sonra oluşmaya ve ayrışmaya
ri olarak ele aldığı söylenemez. İlk maları, Yıldız Savaşları, İmparator, başlamıştır. Gençlik filmleri bu
yılların (bir hayli uzun süren) ara- Gizli Define Avcıları, Poltergeist, türler içinde kategori olarak var
yışı içinde sinema, farklı seyirci ke- Supermen, Conan, Barbarlar, gibi olmaya 1950’li yıllarda başlamıştır.
simlerini, kategorilerini gözetecek son yılların tüm ‘süper’ filmleri, bu Hızla endüstrileşen sinema kültür
durumda değildi..Biyolojik olarak yaş kesiminin beğenisini ve psişik endüstrisinin en değerli ürünlerin-
genç olma hep vardı ama gençliği özelliklerini göze alarak çevrilmiş- den biri haline dönüşürken top-
apayrı, farklı bir kesim ve kategori tir. Korku sineması örneklerinde lumsal, kültürel ve estetik alanlar-
olarak ele almayı gerektiren temel kurbanların gençlerden oluştuğu da da en belirleyici sanatlardan biri
davranışlar, siyasal, toplumsal, kül- filmler bir döneme damga vuran olmuştur.
türel davranışlar 1920’lerde belir- yapımlardır. Yabancı-Holloween, Kuşkusuz sanatların en genci
ginleşen farklılıklarıyla ortaya çık- 13. Gün, Sis, Çığlık, Dehşet Tre- olan sinemayla gençlik sözcüğü-

78