Page 66 - Menteşe Dergisi Sayı 13

KÖY ENSTİTÜLERİ
Prof.Dr. Özer OZANKAYA KÖY ENSTİTÜLERİ
Araştırmacı - Yazar ATATÜRK’ÜN UYGARLIK
ATATÜRK’ÜN UYGARLIK
TASARIMININ AYRILMAZ
TASARIMININ AYRILMAZ
BÖLÜMÜDÜR VE 17 ŞUBAT
BÖLÜMÜDÜR VE 17 ŞUBAT
1923 İZMİR İKTİSAT
1923 İZMİR İKTİSAT
öy Enstitülerinin kuruluş
KONGRESİ’NDE
yıldönümünü kutlama KONGRESİ’NDE
Ktarihi olarak 17 Nisan
BAŞLATILIR!
1940’ın seçilmiş olması, bu BAŞLATILIR!
devrimsel demokratik eğitim
atılımının tümüyle insnalığa
örnek bir uygarlık tasarımı İzmir İktisat Kongresi’nde teknikler alanında beceri
değerindeki Türk Devriminin nüfusumuzun %80 - 90’ı gibi sahibi olarak yetişecek, aynı
bütüncül bir parçası olduğu ve en büyük bölümünü oluşturan zamanda öğretmen ve okul gi-
hazırlıklarının daha Cumhuri- köylülerin eğitim olanaklarına derlerinin bir bölümü bu yolla
yet’in ilânından bile öncesine, kavuşturulması, en ivedi konu karşılanabilecekti; bu önerile-
17 Şubat 1923 İzmir İktisat olarak ele alınmıştı. Kongrede rin bir başka temel amacı da,
Kongresi’ne dayandığı, 1930’la- varılan kararlar şunlardı: öğretmeni bir eve ve işletmeye
rın ilk yıllarında maddi temelle- 1- Köylülere tarımın türlü dalla- sahip kılmakla köyde iğreti
re kavuşturulmaya başlandığı rını uygulamalı olarak öğrete- ve geçici olmaktan çıkarmak,
gerçeklerini gözlerden kaçırt- cek biçimde yazılmış kitap ve köy topluluğunun bütünlenmiş
mamalı, Türk Devriminin bu dergilerin bastırılarak ücretsiz bir parçası, dolayısıyla doğal
eğitsel boyutuyla da insanlığa dağıtılması; kanı-önderi konumuna getir-
örnek bir uygarlık tasarımı ol- 2- İlkokullarda ve orta öğretim mekti.
duğu gerçeğinin gölgelenme- basamağındaki okullarda sa- Bu öğretmende bulunması
sine neden yapılmamalıdır. Bu nayi ve tarımın yine uygulamalı istenen nitelikler şöyle saptan-
nedenle Köy Enstitülerini Türk olarak öğretilmesi; mıştı:
Devriminin Eğitim boyutuna 3- Her ilde birbirine yakın 1- Köyün inançlarına etkili ola-
ilişkin olarak CUMHURİYET köyler için yeter toprağı olan bilmek ve böylece demokrasi
ÇINARI: MUSTAFA KEMAL’İ birer yatılı ilkokul açılması ilkelerinin köyde önderliğini
“ATATÜRK” YAPAN UYGARLIK ve buralarda uygulamalı ve yapabilmek;
TASARIMI başlıklı kitabim- kuramsal tarım derslerinin de 2- Köyün toplumsal yaşamı-
da yer verdiğim aşağıdaki öğretilmesi; nı etkiliyebilmek ve böylece
çözümleme içinde ele almak 4- Her ilde büyüklüğüne göre Cumhuriyet’in amaçladığı
zorunludur. bir ya da daha çok sayıda, çağdaş toplum ölçülerinin
“Ülkenin toplumsal ve eko- uygulamalı tarım öğretimi ya- köyde anlaşılıp yerleşmesine
nomik gerçeklerine uygun bir pılacak örnek çiftlik niteliğinde çalışmak;
eğitim düzeni kurmak konusu, okullar açılması; 3- Köyün maddi ve ekonomik
daha İzmir İktisat Kongre- 5- Köylerdeki ilkokulların hep- yaşamını etkiliyebilmek ve
si’nden başlayarak üzerinde sinin beş dönümlük bir bahçe- böylece ileri tarım teknik ve
durulan en temel konulardan si, iki ineklik tekniğe uygun bir yöntemlerini, pazarla ilişki ve
biri olmuştu. Osmanlı’nın son ahırı, yeni yöntemlere göre bir ticaret yollarını köye sokmak;
ikiyüz yılında Türk halkı sürekli arılığı ve öğretmenler için iki 4- Aydın bir birey olmak ve
savaşlar nedeniyle zenaatlar odalı bir evi bulunması. yüksek nitelikli bir öğretmen
ve ticaret etkinliklerinin dışın- Görüldüğü gibi bu öneriler, olabilmek için mesleğin gerek-
da bırakılmıştı; ama askerlik ve köylerde okulu köy ekonomi- tirdiği deneyimleri edinmek.
devlet görevleri yapan küçük sinin doğrudan bir geliştiricisi Ortaçağcıl düşünce düzeyinde
bir kesim dışında çok geniş yapmayı, bunun için de yalnız kalan din hocasının yerine köy
bölümü tarımla uğraştığı halde, bilgi verilen bir yer değil, kü- topluluğunun kanı-önderliğini
tarımı da çok ilkel bir biçimde çük bir tarımsal işletme olarak yerine getirebilmesi için köy
yapabiliyordu. Bu nedenle çalıştırmayı da öngörüyordu. öğretmeninin bu niteliklere
Böylece köy gençleri çağdaş eksiksiz sahip olması gerektiği

Menteşe Kültür-Tarih-Sanat / Prof. Dr. Özer OZANKAYA devamı yan sayfada

66 66