Page 67 - Menteşe Dergisi Sayı 13

görülmüştü. işgücü ile sağlanabilecektir. Bu olmayan çevre koşulları içinde,
Eğitim alanında Türkiye’nin durumda, tarım dışı alanlara onlarla mücadele ederek işle-
gerçeklerine uyan bu düşünce kayması kaçınılmaz olan kırsal mek durumundaydı;
için gerekli ortamın hazırlık nüfusun, hiçbir beceri sahibi b) Bulunmayan bu çağdaş
çalışmaları 1930’lu yıllarda olmadan, sırtına yorganını vu- koşulları yaratma görevi de
Reşit Galip ve Saffet Arıkan’ın rarak, çok elverişsiz koşullarda bir ölçüde eğitim kurumuna
bakanlıkları süresinde ka- çalışacak düz işçiler, işportacı- düşüyordu;
rarlılıkla yapılmış, 1939’dan lar, gecekondu aileleri olarak c) Çağdaş yaşamın zorunlu-
başlayarak Hasan Ali Yücel’in kentlere akmaması için, onlara luklarına aykırı düşen davra-
1946’ya değin süren bakanlığı bir an önce bir meslek, bir be- nışlarını ve özellikle eğitim
sırasında Köy Enstitüleri olarak ceri kazandıracak nitelikte bir kurumlarındaki geleneksel
bilinen etkin uygulamasına ge- orta öğretim düzeni oluşturma alışkanlıklarını sürdürenlerin
çilmiştir. Bu eğitim düzenleme- gereği görülmüştü. bu davranışlarını düzeltmek ve
sinde orta öğretimin mesleğe Bu yaklaşımı sistemli bir biçim- etkisiz kılmak da yine eğitim
yöneltici nitelikte olması, genç de oluşturup anlatıma kavuş- kurumundan beklenmekteydi;
kuşaklara meslek seçimini turan kişi, İlk Öğretim Genel ç) Eğitim kurumu, henüz
akılcı biçimde yapmalarını Müdürlüğü’ne getirilen değerli çevrede bulunmayan çağdaş
sağlayarak onları iş dünyasına eğitimci İsmail Hakkı Tonguç toplumun özelliklerini yetişen
açıcı özellikte olması da amaç- oldu. Tonguç’un eğitime böyle yeni kuşaklara anlatmak üzere
lanmıştı. geniş çaplı meslek edindirici düşünce önderliği de yapmak
Köy Enstitüleri bu amacın özel- işlev tanıyan anlayışı, şu iki zorundaydı;
likle o zaman nüfusun % 90’a temel sonucu doğuracaktı: d) Türk halkının, Türk ve islam
yaklaşan bölümünü oluşturan 1- Eğitim, ekonomik kalkınma- mirasını, romantizme düşme-
köylü nüfus için uyarlanmış nın kaldıracı olacaktı; den benimsemeyi öğrenmesini
eğitim kurumlarıydı. 2- Yüzyılların bakımsız bıraktığı sağlamak, geleneksel olmayan
“Kalkınma için eğitim” anla- ülkede akılcı ve verimli biçimde yol ve yordamlar kullanarak
yışının öncüsü olan Cumhuri- iş sahibi olamayan çok sayı- gelenekleri aşmasını ve yara-
yet’in bu eğitim uygulaması, da yurttaşların iş ve meslek tıcılığını harekete geçirmesini
bir gerçeği temel alıyordu: edinme çabalarına demokratik sağlamak yine eğitim kuru-
Gelişme, tarım dışı etkinlikle- yollardan bir çözüm getirilmiş mundan beklenmekteydi.
rin oluşup yaygınlaşmasıdır; olacaktı.
tarımın da sürekli olarak daha Bu yolda ülke koşullarının eği-
verimli yöntem ve tekniklerle tim kurumunun karşısına çıkar-
yapılmasıdır. O zaman daha dığı başlıca sorunlar şunlardı:
çok tarımsal üretim, daha az a) Eğitim kurumu, çağdaş

Menteşe Kültür-Tarih-Sanat / Prof. Dr. Özer OZANKAYA

67 67