Page 59 - Menteşe Dergisi Sayı 8

Prof. Dr. Pervin ÇAPAN
M.S.K.Ü. Edebiyat Fak.
Öğretim Üyesi

KLÂSİK TÜRK EDEBİYATINDA

KADIN, İKTİDAR VE OTORİTE

adının yaratılışı, kız ço- bulunduğu; anaerkil aile yapısının ikinci derecede bir statü taşıdığı
cuk, sevgili, eş ve anne geçerli olduğu bazı ilkel topluluk- ve hatta bazı kültürlerde hemen
olarak konumu, erkek larda kutsallaştırıldığı; bazılarında hemen hiçbir hak ve değere sahip
Kkarşısındaki statüsü, ise erkeklerle eşit statü ve haklara olmadığı, genel bir tespit olarak
ferdi ve sosyal hayattaki hak ve yü- sahip bulunduğu; ataerkil toplu- söylenilebilir.
kümlülükleri gibi hususlar, tarih luklarda çoğunlukla erkeğe göre Bütün medeniyetlerin kadın al-
boyunca birbirinden çok farklı an-
layış ve uygulamalara konu olmuş
toplumun yapısıyla olduğu kadar,
din ve çeşitli öğretilerin getirdiği
kaideler manzumesi çerçevesinde
değerlendirilmiştir. Eski toplumlar
ve medeniyetlere ait bilgiler, onlar-
dan günümüze intikal eden sınırlı
sayıda belge üzerinde yapılan çalış-
malara dayandığından o dönemler
hakkında genel yargılarda bulun-
mak kolay değildir. Bu zorluk, ma-
hallî unsurlara ve insanî özelliklere
de bağlı olarak ilâve bir değişken-
lik gösteren kadın konusundaki
anlayış ve uygulamalar söz konusu
olunca, daha da büyür. Yine eski
toplumlarda kadının değeri ve ko-
numu hususunda yargıda bulunur-
ken tarihî bağlam ve olayın kendi-
ne has şartları göz ardı edilip yeni
dönemlerden alınan formel bazı
ölçütlerle bir değerlendirme ya-
pılması, tarihin geriye doğru inşa
edilmesi anlamına geleceğinden,
isabetli bir yaklaşım olmayacaktır.
Bu sebeple kadın konusunda in-
sanlığın tarihî tecrübesi yansıtılır-
ken anılan yanılma ve subjektivite
payını göz önünde bulundurmak,
yapılan değerlendirmeleri de bu
gözle izlemek yerinde olacaktır.
Tarih boyunca çeşitli top-
lumlarda kadının farklı statülerde

Minyatür Dr.Özgen Felek’e aittir