Page 31 - Menteşe Dergisi Sayı 9

PROF. DR. KEMAL KOCABAŞ
Yazar - Şair

DATÇA-KNİDOS ULUSLARARASI KÜLTÜR
SANAT AKADEMİSİNDE (UKKSA)

KÖY ENSTİTÜLERİNİ KONUŞMAK

Mayıs 2019 Cu- üretilen eserler akademiye bağışla- den, köyden gelen arkadaşlarımız
martesi günü sabah narak akademinin ayakta kalması ve güler yüzüyle Datça Belediye
erken saatlerde ara- sağlanıyor. Yıl içinde Türkiye’nin Başkanı sevgili Gürsel Uçar vardı.
11 bamla Datça yol- dört bir yanından yüzlerce öğren- Panel başlarken ise balkonda sev-
larındaydım. Doğa, baharın tüm cinin gelerek eğitim aldığı akademi gili Can Yücel’in sanatçı eşi Güler
cömertliğini sunuyordu. Renklerin bir antik kentin yakınında insan Yücel tekerlekli sandalyesinden
senfonisini izleyerek mavi ve yeşi- yaratıcılığını ortaya çıkaran bir iş- bizlere gülümsüyordu.
lin tüm tonlarını, kokularını hisse- levselliğe onurla imza atıyor. Panelin yönlendiriciliğini tiyatro
derek Datça’daydım. UKKSA ku- Akademi, Kocadağ’ın eteklerinde, sanatçısı Gülsen Tuncer yaptı. Köy
rucusu Sevgili Nevzat Metin davet badem ağaçlarıyla donatılmış eski Enstitülerinin neleri başardığını,
etmişti. Datça-Yakaköy’de Gülsen ilkokul yerleşkesinde kurulmuş. nasıl kurulduğunu özetleyen Tun-
Tuncer, Osman Şahin ve Öner Yağ- Okulun öyküsünü merak ettim cer ilk sözü Prof. Dr. Kemal Koca-
cı ile birlikte Köy Enstitülerini ko- hemen. İki sınıflı okulu ve öğret- baş’a verdi. Kocabaş sözlerine bu
nuşacaktık. Yakaköy’e vardığımda men lojmanını 1945 Kızılçullu Köy yerleşkede imece ile ilkokulu yapan
heykellerle donatılmış, cıvıl cıvıl Enstitüsü çıkışlı öğretmen Mu- Pilavcı Öğretmeni selamlayarak
bir akademi ortamı karşıma çıktı. zaffer Pilavcı ve köylüler imeceyle başladı. Enstitü eğitim sisteminin
On günlük bir çalışma için ülke- yapmışlar. Pilavcı Öğretmen okul ülke gerçeklerinden ve ihtiyaçla-
nin her bir köşesinden gelen 13 inşaatı öncesi bir yıl evlerde ders rından yola çıkarak hazırlandığını
mozaik sanatçısı imece ile bir yapıt yapar. Akademi bahçesinde ensti- ve bu anlamda işlevsel olduğunun
üretiyorlardı. Mozaik işliğinde ça- tülü öğretmen Muzaffer Pilavcı’nın altını önemle çizdi. Son on yılın
lışan sanatçıları görünce akademi emekli öğretmen oğlu Akın Pilav- YGS ortalamaları ve PISA sonuç-
ortamının yaratıcılığını saygıyla cı ile tanıştım. Onun aktardığına larını yorumlayarak 2019 yılında
selamladım. Burası bir enstitüydü, göre Muzaffer Öğretmen “Köy eğitim sisteminin dibe vurduğunu,
aydınlanma okuluydu adeta. Enstitüsü beni aydınlattı, ben de tüm niteliğini kaybettiğini, eğiti-
Uluslararası Knidos Kültür Sanat köyümü aydınlatacağım” heyecanı min piyasalaştırıldığını, dinselleş-
Akademisi (UKKSA), Knidos antik ile emekli olduğu 1977 yılına kadar tirildiğini ifade ederek eğitimin bir
kenti yakınında Datça yarımadası- köyünde öğretmenlik yapmış. Bir hak olmaktan çıktığını ifade etti.
nın batısında bulunan Yakaköy’de başka mahallede yeni bir okul ya- YKKED genel başkanı sözlerini
2007 Aralık ayında açılır. İlerici si- pılınca ve taşımalı eğitim devreye Yücel, Tonguç ve tüm enstitülü öğ-
yaset kurumu ve sanat dünyasında girince Pilavcı Öğretmenin köylü- retmenleri selamlayarak tamamla-
yıllar içinde kendini var eden Nev- ler ile birlikte yaptığı okul 1990’da dı. Panelde daha sonra yazar Öner
zat Metin, yaşamının tüm biriki- terk edilir. 1992’de köyün kültürel Yağcı söz aldı. Tonguç’un yaşamın-
mini sanatın yaratıcılığına aktarır mirası olan okul yerleşkesinde ge- dan örnekler vererek enstitüleri ve
ve sanat dünyasının ürettiği imece rekli yasal işlemleri yerine getiri- kazanımlarını anlatan Öner Yağcı
ile UKKSA’yı yaratır. Eski bir okul lerek akademi (UKKSA) kurulur. sözlerini Ahmet Arif’in “Anadolu”
yerleşkesinde düşlerini hayata ge- Köy Enstitüleri kavramı ve ürettiği şiirini okuyarak tamamladı. Son
çiren Nevzat Metin, her yıl yüz- algıyla akademi algısı örtüşmüş- söz Dicle Köy Enstitüsü girişli Dic-
lerce etkinlikle binlerce sanatçıyı tü. Pilavcı Öğretmenin köylülerin le İlköğretmen Okulu çıkışlı yazar,
akademide ağırlar. Atölyeler, mi- imecesi ile ürettiği mekanlar ışık senarist Osman Şahin’deydi. Os-
safirhaneler, bir kafe ve sohbet için saçmaya devam ediyordu. man Şahin konuşmasında Cumhu-
bir avluya sahip akademi için Tür- Saat 17.00’de Akademinin bahçe- riyet tarihinden örnekler vererek
kiye ve dünyadan yüzlerce sanatçı sindeydik. Konuşmacıların kitap- başladı, Dicle Köy Enstitülü yılları
resimden heykele, seramikten cam ları masalarda imza bekliyordu, ve Türkiye’de despotik karanlık dö-
sanatına yüzlerce eser yaratıyor, atölyede çalışan sanatçılar balkon- nemlere dair yaşadıklarını espri-
sanat şöleni üretiyorlar adeta… dan paneli izliyor, ortadaki sandal- lerle anlattı.
Sanatçılar tarafından akademide yelerde Datça’dan, Palamutbükü’n- Panel sonrası izleyiciler de söz ala-