Page 77 - Menteşe Dergisi Sayı 9

TURGUT DERELİ
Eğitimci - Yazar

KARABAĞLAR YAYLASI

VE SEMT KAHVELERİ…

arabağlar denince Muğ-
lalının aklına gelen ilk
mekânlardan biri semt
Kkahvehaneleridir. Bir
yabancıya sorsanız onun “kahve-
hane” algısı bambaşka bir şeydir.
Ben Karabağları anlatırken kendi
çocukluk ve ilk gençlik yıllarım
olan 1940 ve 50’li yılların Karabağ-
lar’ından söz ediyorum çoğunluk-
la, anlattığım Karabağlar yaşamı o
günlerden bugünlere çok değişti,
ayrıca yaşayanların bileşimi orada
yaşama amaçları da çok farklılaştı.
O dönemin Semt kahveleri yalnız- Berberler Mescidi
ca bir kahvehane değildi. İki-üç
dönümlük bir alanda genelde yaşlı
çınar ağaçlarının veya akçakavak- belirli günlerde gelirler, bazen bir Keyfoturağı, Süpüroğlu kahveleri-
ların gölgesinde birtakım tesisleri kasap bir ağaç gölgesinde sanatını ne ulaşır. Ayvalıdan ayrılan bir yol
kapsıyordu. icra ederdi. Böylece semt kahveleri, da Polis Kahvesi, Kazankuyu, Ha-
Çevresindeki yöre o kahvenin halkın bazı günlük gereksinimleri- yıtlık üzerinden 2.Dünya Sava-
adıyla anılır, yer ve adres tanım- ni karşıladığı bir alışveriş merkezi şı’nda havaalanı olarak düşünülen
larken semt kahvelerinin adı kul- işlevini görüyordu. Benim bildi- “Hava Alanı” diye anılan düzlükte
lanılırdı. Her kahve halkı ayrı bir ğim Keyfoturağı’nda bir de karakol sona erer.
sosyal çevre oluşturmakla birlikte, vardı. Jandarma ve bekçiler bu ka- Güney Yolu: Bir koldan Berberler
o günlerde bugünküne benzer eko- rakolda 24 saat nöbet tutarlardı. Kahvesi üzerinden Keyfoturağı
nomik farklılıklar çok azdı. Muğla- Semt kahveleri aslında bir sosyal yolu ile birleşir. Diğer yandan Ci-
lının yaşamı bir eksik bir fazla bir- iletişim merkeziydi. Genç, ihtiyar hanbeğendi, Vakıflar... Diğer yol
birinin aynısı gibiydi. semtin insanları orada toplanır, ayrımında Gökkıble (Gökkıblı),
Günümüzde de gene o semtler ya- sohbet eder, radyo dinler, anılar Bakkallar, Hacı Ahmet, Narlı kah-
kınlarındaki kahvehanenin adıyla anlatılır, kentte ve yakın çevrede veleri... Kireç Fabrikası’na varma-
anılıyor. Bazıları onarıma alınıp olup bitenler oradan öğrenilir ve dan ayrılan yol da Kır Kahvesi’ne
işlevsellik kazanmakla birlikte bir- işitilen haberler oradan evlere da- ulaşır. Bunların dışında bazıları Bu
çoğu viran durumda… Kahvelerin ğılırdı. güzergâhta bazıları da yan yollarda
çevresinde yer alan her bir bölge KARABAĞLARA GİRİŞ olmak üzere Mehmet Özavcı’nın
kahvesinin adıyla anılan bir semt Hamursuz Dağı’nın kuzey ve gü- listesinde 23 kahve (gayfa) vardır.
oluşturmakla birlikte, Karabağlar neyindeki yollardan Karabağlar’a Bizim yurt, Polis Kahvesindeydi.
Merkez Menteşe’ye bağlı bir ma- girilir. Kuzey yolu: Devlet Has- O zaman boş bir alan olan Doğu
halledir. tanesi yanından kışlaları geçerek yatağı üzerinden Çayır yolu ile
SOSYAL İLETİŞİM “Doğu Yatağı” denilen şimdi bir- ulaşırdık.
Bir kahve ocağının yanında, bir takım kooperatif evlerinin bulun- KAHVE KEYFİ VE OYUNLAR
bakkal, bir fırın, hatta berber dük- duğu alanda ilerler; Tozlu, Ayvalı, Yaşlılar genelde peykelere oturur-
kânı yer alırdı. Berberler bazen