Page 90 - Menteşe Dergisi Sayı 8

ÜNAL TÜRKÖZ
Bestekar -Yazar

MUĞLA’DA KAYBOLAN BİR

MESLEK: NALBANTLIK

’li yılların başlarına ğı bulunuyordu. Şehre, “yakacak
1970değin, eski Muğla’nın odun” getiren bu yük hayvanlarını, KONU İLE İLGİLİ BİR
hemen her mahallesinde, sokak bütün kış boyunca “Eski Muğla” RÖPORTAJ
aralarında, at arabalarından başka nın hemen her sokağında rastla- Röportajı Yapan: Ünal Türköz
bir de, merkep (Dip not) (Muğla- mak mümkünken, yaz aylarında Kendisiyle Röportaj Yapılan Kişi:
lılar günlük konuşmalarında bu bu hayvanları pek göremezdiniz. Mehmet Küçem
hayvandan söz açıldığında onu Fakat onlar, o mevsimde de bir Röportajın Yapıldığı Yer: Mehmet
daha çok “eşek” olarak adlandırır- başka yere yine odun taşımaya de- Küçem’in İş yeri- Ulu Cami Yakını.
lardı. Ü.T.) ve katırlar karşımıza vam etmektedirler: Hamursuz Da- Röportajın Yapıldığı Tarih: 5.Hazi-
çıkardı. At arabaları ile sadece çar- ğı’ndaki kireç ocaklarına… ran.2015, Saat: 16.00
şı içinde ve düz yollarda karşılaşı- Bütün bir yıl, hiç durmaksızın S: Mehmet Amca, yazmakta ol-
lırken, yokuş olsun ya da olmasın, Muğla’ya yakacak odun taşıyan bu duğum “1850’lerden Günümüze
hemen her sokakta karşılaştığımız hayvanların sayısı, kendileriyle rö- Muğla” adlı kitabımda bir bölüm
yük hayvanları bunlardı. Söz geli- portaj yaptığımız eski nalbantların var. Bu bölümün adı “Muğla’da
mi, herhangi bir sokakta karşılaş- verdikleri bilgilerden de anladığı- kaybolan bir meslek: Nalbantlık”.
tığınız, üç yük hayvanından ikisi mız kadarıyla, 700-1000 civarında Bu bölümde kullanmak üzere;
“merkep” ise biri muhakkak “katır” idi. Bu hayvanlar ile binek ve yük “Nalbantlık nedir, Muğla’da nal-
olurdu. taşıyan diğer hayvanların gerek bantlar nasıl çalışırdı, nal çakı-
Bu hayvanlara, ya sırtlarında aşınan nallarının yenilerini, gerek- lırken nelere dikkat edilirdi” gibi
yükleri ile şehre girerlerken, ya da se yetişkin hale gelen yavrularının size bazı sorular soracağım. Vere-
yüklerini boşaltmış köylerine dö- (taylarının) ilk nallarını çakan, ceğiniz yanıtlar için size şimdiden
nerken rastlardınız. Bunlar, daha Muğla’daki nalbantlardı. teşekkür ederim.
çok çevre köylerden -çoğunlukla Nalbantların iş yerleri genellik- Y: Bildiğim gadarınnan annadırım
Muğla’nın dağ köyleri olan Dır- le hanların içindeydi. Muğla’daki (bildiğim kadarıyla anlatırım).
lavan ve Kozağaç v.d. köylerin- hanların sayısı sınırlı olduğundan, S: Adınız ve soyadınız?
den- Muğla’ya odun çeken (odun hanların içinde iş yeri bulunmayan Y: Mehmet Küçem, 1936 Muğla
taşıyan) yük hayvanlarıydı. Bir nalbantların işyerleri de, bu hanla- doğumluyum.
de ayrıca, Yayla’da yurdu olan her ra çok yakın noktalarda olurdu. Bu S: Nalbantlık mesleğini kimden
Muğlalının, Yayla’ya gider gelir- nalbantlar, ya hanların bulunduğu öğrendiniz?
ken” binmek” için kullandığı mer- sokağın içinde veyahut hana çok Y: Babamdan… Biz aileden nal-
kepler vardı. yakın olan bir başka sokağın içinde bandız (nalbantız). Namımız “Nal-
Bu yük hayvanları, bütün bir yıl bulunurlardı. bantla” deye geçe.
Muğla’ya odun taşırlardı. Bu hay- Muğla’da, 1970’li yılların başla- S: Peki kaç yılında bu mesleğe baş-
vanların şehre taşıdığı bu odunlar, rında iş yeri sabit olan nalbant sa- ladınız?
Muğla’da iki amaç için; biri, şehir yısı yaklaşık olarak 15 kadardı. Bir Y: 11 yaşındedim.
halkının evlerinde, diğeri ise kireç de ayrıca, seyyar olarak çalışan ve S: Hangi ilkokulu bitirdiniz Meh-
ocaklarında “yakacak” olarak kul- sayıları 4-5 civarında olan “seyyar met amca?
lanılırdı. nalbantlar” da vardı. Y: Kocamustafendi.
O yıllarda, Muğla’da Hamursuz S: Öğretmeniniz ve başöğretmeni-
Dağı’nda 80 civarında kireç oca- niz kimlerdi?

90