Page 92 - Menteşe Dergisi Sayı 8

YADİGAR SARI
MEB Bak Başmüfettişi (Em.) âleminin devamı içindir. Kent ya-
Yazar - Şair şamı, insanın ihtiyacını ( Beslenme
ve kültürlenme) baskın halde ortaya
çıkarmıştır. Bu ihtiyaçlar, onu dü-
şünmeye ve üretim alanlarını daha
KENTSEL YAŞAM verimli hale getirmeye itmiştir. Bu-
nun sonucu, düşünme ve araştırma
VE İNSAN gündemine oturmuştur. Yeni buluşlar
ortaya konulmuş, farkındalıklar yara-
tılmıştır. Farkı fark edenlerin yaşamı,
er şey, bir şey; bir şey, hiç- konusunda “ Yavrııım, yavrım! Tek anlamlı hale gelmiştir.
bir şey! taş, duvar olmaz.” Deyişi, bana haya- Bu olay, sadece midenin nesnelerle
İnsanlık âleminin var tın gerçeklerini öğretmişti. Bunun ne doldurulması değil, bununla birlikte;
Holuşu, ister dinsel te- anlama geldiğini şimdilerde daha iyi beyinlerin de doyması, ruhun haz al-
melde, isterse bilimsel araştırmalara anlıyorum. ması, huzur bulmasıdır.
dayandırılmış olsun; sonuç olarak Şehir, toplumsal hizmetin yerinde ve İnsan, yalnız başına olduğunda; sıra-
ortaya çıkan günümüz insanı ve uy- zamanında sunulması, insanlar ara- dan bir yaratık olmanın ötesine ge-
garlığıdır. sında dayanışmanın anlamlı olması, çemez. Akıllı yaratık olan insanoğlu,
Tarihi veriler; kâinatın yaratılışında eğitim ve diğer kurumların buralarda binlerce yıl uğraşmış, birlikte yaşa-
esas alınan; anasır-ı erba ( Toprak, kurulması da bir nedenin sonucudur. mın farkına varmış ve onunla onur-
su, hava ve ısı-ışık) ile başlamıştır. Şehir, kalabalık bir insan topluluğun- lanmıştır.
Dünya’ nın oluşumu sonunda; ilk dan ibaret değildir. Özünde, ortak ya- İnsanların toplu yaşamıdır ki; bu gün
kez nebat, sonra hayvanat, hayvana- şamın, çağın şartlarına uygun olarak teknoloji, hizmet sunumunu, sağlık
tın değişim dönüşümü sonrasında da sağlandığı kuramsal bir örgütlenme- ve diğer destek hizmetlerini sağla-
insan ortaya çıkmıştır. Bu dönüşüm dir. mıştır.
binlerce yılın sonucudur. Şehir, yeme içme ihtiyacından çok; Eğer bugün bizler, ortak akıldan yana
Varlık âleminin seçkin yaratığı olan sanatsal ve kültürel anlamda da geniş oluyorsak; birlikte aynı mahallenin
insan, kendisine ve çevresine düzen olanaklara sahip kuruluşların; ( spor sokaklarında yürüyorsak, ailecek bir
veren akıllı bir yaratıktır. İlkel insanın tesisi, kütüphane, konferans salonları, evde oturuyor, komşu ailelerle karşı-
çevresini tanımaya başlaması ve ken- kültür ve sanat merkezleri) insanların lıklı yardımlaşıyorsak; belediye veya
di benzerleriyle buluşması kim bilir; bireysel ihtiyacının karşılanmasının diğer kurumların sağladığı olanak-
nasıl şaşkınlık yaratmıştır! Onları bir ötesinde; yeteneklerinin farkında ol- lardan yararlanıyorsak; bunu başla-
araya getiren şey neydi, nasıldı, ne ka- ması ve geliştirilmesine katkı sağlar. tan ilk atalarımıza çok şey borçluyuz.
dar zaman içinde gerçekleşti? Bütün Bu tür kurum ve kuruluşlar farkında- Onlar, uygarlığa ilk adımı atanlardır.
bunların cevapları tarihin karanlık lıkların farkına varıldığı yaşam alan- Başlangıçta sürünen, sonrasında ön
sayfalarından; günümüz utanç say- larıdır. ve arka ayak/kol üzerinde yürümeye
falarına nasıl geçirildi, ya da nasıl ya- Onun için diyorum ki: Her şey, bir başlayan, kimi zaman dikilerek; daha
zıldı? İnsanlık tarihini onurlandıran şey; bir şey, hiçbir şey! uzakları görme fırsatını yakalayan
buluşlar ve değişimler elbette vardır. Varlık âlemi; üremek, tüketmek ve tü- ilkel insan ( maymunsular); sonra-
Ya bu gün yaşananlar! kenmek olgusu içindedir. Bunlardan sında kendi dışında bazı maddeleri
Başlangıçta cins ve cinsel yaklaşım, hangisinin önemli ya da önemsizliği üretimde, alet ve silah olarak kullan-
zamanla yaşamsal dayanışma ve ilkel kişiden kişiye göre fark eder. Kimi maya başlayan, çevresinde olan diğer
gruplaşmalar, ardından aile, aşiret, insan yaşama at gözlüğü ile bakar! yaratıklara üstünlük kuran, ilklerin
kabile yaşamı, nihayet çıkar kavgaları Onlar için, hiçbir şeyin önemi yoktur. yaşandığı o dönemleri bir hayal edi-
ile büyük güçlerin ortaya çıkması! Varsa da yoksa da kendileri önemli- niz! Her şey, bir şeyle başlamış, bir
Binlerce yıl öncesinden başlayarak; dir. Bu tür insanlar, egoisttir. Bencil- şey zamanla hiçbir şey olmuştur!
şehir devleti, ardından şehirlerin da- lik, onların temel güdüsel öğretisidir. Ama bütün bunlar; yaşamın içinde
yanışmasını esas alan, örgütlü dev- Kentsel ve toplumsal yaşam; insan olanlardır. Varlık yokluk zincirin ol-
letin oluşması, ortak aklın ürünüdür. aklının en değerli ürünüdür. Bir mazsa olmaz halkaları içindedir. Bir
İnsanın bireysel olarak hiçliği; top- arada yaşam, birlikte yaşamı ortaya çember düşünün! Onu, önünüzde çe-
luluk ve toplum içinde anlamlı hale çıkarmıştır. Birlikte yaşamın hem virin, yuvarlayın. Çemberin başlangıç
gelmiştir. Kentsel ihtiyaç ve üretim üretim, hem de tüketim açısından bir noktasını takip ediniz. Dönüyor ye-
ilişkisinden ortaya çıkan; farklı kül- planlama ve programlaması vardır. niden önünüze geliyor. Biliniz ki; bu
türlerin birbiriyle yanyana ve ortak Bu sistem iyi işlerse; alan da satan da bir devr-i âlemdir. Varlığımızın ortak
yaşam ortamını oluşturur. mutlu olacaktır. alanlarını ve yanlarını, hor kullanma-
Ninemin anlattıkları daha dün gibi Burada şunu çok önemsiyorum. Her ya hakkımız yoktur.
hafızamda duruyor. O yaşın kazan- şey, bir şey; bir şey, hiç bir şey! Olan- Benim, kalmadı benim; bilesiniz ki
dırdığı bilge tavrıyla; ailenin geçimi ların ve yaşananların, tümü varlık bir bendeyim!
Arş-ı alayı dolaşıp durdum; bilmem
ki ben neyim!

Saygılarımla.

92