Page 21 - Menteşe Dergisi Sayı 8

İBRAHİM ERGİN
Yazar - Şair da müziğe çok düşkündür. Kimse
onunla yarışmaya cesaret edemez.
Tanrı Apollon, Marsyas’ın şöhre-
tini duymuş ve onu kıskanmaya
rine söylence demeyi daha uygun başlamıştır. Onu herkesin önünde
bulur. Biz gene daha yaygın olan yarışmaya davet eder. Yenen yeni-
MARSYAS efsane demeye devam edelim. lene her türlü cezayı verebilecektir.
Bu efsane Ege’nin en dramatik ef-
Yarışma Bozdağ eteklerinde Frigya
EFSANESİ’NİN MUĞLA İLE sanesidir. Çine’den Muğla yönüne Kralı Midas’ın başkanlığında üç ki-
giderken, birden göktaşı yağmuru şilik bir jüri önünde yapılır. Apollan
başlamış sanırsınız. Üst üste yığıl-
liriyle tanrısal ezgiler çalarken, sa-
İLİNTİSİ mış kayaların oluşturduğu bir va- nat ve su perileri koro halinde eşlik
diden geçiyor gibi olursunuz. Bu ederler. Marsyas flüt çalarken tan-
taşların, sanki heykel ustalarının rı Apollon’dan aşağı kalmaz. Halk
elinden çıktığını düşünebilirsiniz. Marsyas’ı alkışlayıp tempo tutar.
Halikarnas Balıkçısı Mavi Sürgün Apollon’un cezalandırmasından
adlı romanında Gökbel dağlarında- korkan jüri kararını açıkladığında
Ömer Kamil Yılmaz emekli bir
edebiyat öğretmenidir. Aslen Erzu- ki bu alışımı gördüğü zaman aynı kral Midas adil davranıp iki puan
rumlu olduğu halde memleketine duyguya kapıldığını yazar, sanki sayılan oyunu Marsyas’a verir ve
dönmemiş, güzel Muğla’mızda yer- orası meteor taşlarıyla döşenmiştir. berabere kalırlar.
Oysa milyarlarca yıl esen rüzgârlar Tanrı Apollon’un güya melodiyi iyi
leşip kalmıştır. Kendisi aynı zaman-
da çalışkan ve üretken bir yazardır. ve yağışlar, o fosil taşları bu günkü duymadığı gerekçesiyle Midas’ın
Son yıllarda Menteşe Beyliği üstü- haline getirmiştir. Bu hayranlık ya- kulaklarını eşekkulağına çevirmesi
ne iki roman yazdı. İLK BEYLER ratan vadinin arasından mitolojik bu yüzden olmuştur.
adındaki son romanında MUĞLA bir efsane olan Marsyas’ın sonradan Marsyas bu beraberlikten hoşnut
adının MARSYAS efsanesine da- dönüştüğü varsayılan Çine Çayı ge- olarak ayrılmak üzereyken Apol-
yandığını yazıyor. Güya Marsyas çer. lon lirini baş aşağı yanı ters çevirip
adlı çoban günün birinde Çine çayı Marsyas Efsanesi o kayaların şekli aynı melodiyi çalmaya başlar. Mar-
olmuş da, giderek bu isim Muğla kadar ilginçtir. Efsaneye göre mi- syas’tan da aynısını yapmasını ister.
olarak söylenmeye başlamış… Bu lattan önce 4000 yıllarında tanrıça Juri bu meydan okumanın adil ol-
görüş doğru olmasa bile, Ege’nin Athena bir geyik kemiğinin üstün- duğuna karar verince, Marsyas flü-
ünlü efsanesi Marsyas’ın okuyucuy- de çeşitli delikler açarak ilk flütü tünü tersten çalamadığı için yenik
la yeniden buluşması bakımından icat eder. Buluşuyla gurur duyan sayılır.
Athena, tanrılar önünde çalmak Sonuçta Apollon Marsyas’ı bir zey-
faydalı olmuştur.
Tarih boyunca Muğla’nın çeşitli ad- için tanrıların ziyafetine katılır. Şö- tin ağacına astırıp diri diri derisini
ları vardır. Mabolla, Alinda, Moğo- lende Aphrodite ve Hera flüt çalar- yüzdürür. Marsyas’ın ölümüne üzü-
la bunlar arasındadır. Muğla tarihi- ken Athena’nın yüzünün değiştiğini len kayaların, Afyon’un Dinar ilçe-
yanaklarının şiştiğini görüp alay sindeki su çıkan mağarası çevresin-
nin en iyi yazarı Zekai Eroğlu’nun
1936’da yayımlanan ünlü kitabında ederler. Athena sinirlenir ve toplan- deki kayaların gözyaşları bu günkü
Muğla’nın adının Karia döneminde tıyı terk eder. Gidip İda Dağı etek- Çine çayını oluşturduğu söylenir.
Alinda olduğu geçer. (Kitabı çok es- lerinde bir suyun yansımasında flüt Başka bir söylenceye göre Mars-
çalarken yüzünün gerçekten çirkin-
kiden okuduğum için yanlış anım- yas’ın gözyaşlarından oluşan Çine
sıyor olabilirim.) Bizim bildiğimiz leştiğini kendisi de fark eder. Çayı günümüzde Muğla Aydın sı-
Alinda, Çine ilçesine bağlı Karpuz- Sonra elindeki flütü fırlatıp atar. nırları içinde ve Büyük Menderes
lu beldesinin adıdır. Bodrum pren- Onu tekrar kullanan lanetlenecek Nehrine dökülen bir akarsudur.
ve çok büyük cezalara çarptırıla-
sesi (sonradan Sadrab) ADA’nın, Halk arasında Gelin Geçmez Köp-
Alinda da Büyük İskender gelince- caktır. rüsü olarak bilinen Roma döne-
ye kadar orada sürgün yaşadığını Bütün bunlardan haberi olmayan minden kalma 2 bin 300 yıllık
hep okumuşuzdur. çoban Marsyas kırlarda dolaşırken İncekemer Köprüsü, Çine Adnan
Bize kalırsa yaşadığımız kent Muğ- o flütü bulur. Hemen çalmaya baş- Menderes Barajının yapılması ve su
la’nın adı ya Moğola’dan ya da bu- lar. tutması sonucunda özel bir toprak-
raları fetheden Kılıçarslan’ın komu- Bir tanrıçanın esiri olduğu için la üzeri örtülerek su altında bıra-
tanı MUĞLİ beyden gelmiş olabilir. güzel sesler çıkaran flütü o kadar kıldı. Yaklaşık 50 yıl sonra kültürel
Gelelim Marsyas Efsanesine: beceriyle çalar ki, ünü kısa süre- miras olarak yeniden gün yüzüne
Bu konuların usta ve bilge yazarı de her tarafa yayılır. Güzel sanat- çıkarılacak.
Prof. Dr. Şadan Gökovalı efsane ye- ların ve müziğin tanrısı Apollon