Page 25 - Menteşe Dergisi Sayı 8

cuk” adı verilen bir ağızlık takıldığı değişiktir. 25- 30 cm.’den 75-80 cin, olabilir. Genellikle eski kadın
görülmektedir. Ayrıca çifte de old- kadar değişir. Büyük davulların düğünlerinde çalınıp söylenen
uğu gibi içinde iki ayrı kanal olan tokmak ve çubuk-çomak denilen bir çalgıdır.
ahşaptan yapılanı da vardır. Bura- araçlarla çalınır. Deri olarak da
da bir dizi delikleri bulunan kısım- tokmakla çalınan yüzü daha kalın
la asıl ezgi çalınırken, diğer tarafla (koyun- at eşek derisi), çubuk-
da ezgiye dem tutulur. Yöremizde la vurulan tarafı daha incedir
bu düdüğü çalan Yörüklerin sayısı (oğlak,keçi). Deri veya ipten örme
oldukça azalmıştır. Marçal dağları- kayışlarla omuza asılır.
na yakın Yörükler arasında halen
kullanılır. Düdük, 25-30 cm. bo-
yunda dilli veya dilsiz olabilen bir
çalgıdır.
Leğen (İligen-Dımıdan- Dığan):
Hamur leğenlerinin veya daha
küçük dığanların ters çevrilip alt-
larının çalgı aracı olarak kullanılır.
Eski kız düğünlerinde ve kına yak-
ma törenlerinde çalgı aracı olarak,
en çok leğenler kullanılmıştır.
Def: 5-10 cm. eninde 30-40 cm.
çapında bir kasnağın tek tarafına
Ney: Bir gövdeden ve baş kısmına gerilmiş deri ve kasnak üzerinde
takılan ses çıkarıcı, yassı kamış ağı- takılmış çifter
zlıktan ibarettir. Sesi mat ve hafif- zilden oluşan bir başka vurmalı
tir. Bu özelliği ile küçük ve kapalı çalgımız da “def”tir.
yerlerde zurnanın yerini alır.

Klarnet: Tek kamışlı soluklu bir
çalgıdır. Halk arasında “gırnata”
denilir. Notası ikinci çizgi sol açkısı Zilli maşa:
ile yazdır. Kalın, kusurlu sesler orta iki, üç kollu bir maşa ve uçlarına
ve ince bölümden oluşan kısımları takılı zillerden ibarettir. Bir elle
vardır. “ Re Majör” çalar. “Do, si, si Delbek: Tef’in daha geniş ve zil- tutulup, diğer elin baş parmağı ile
büyük klarnet, la, la b, sol, sol sizine Fethiye yöresinde “del- diğer parmakları arasına vurularak
b, fa, mi, mi b,” seslerini çıkarır. bek-deblek” denilmektedir. Halen çalınır.
Halk arasında sevilen çalgılardan- köy düğünlerinde delbekçi kadın- Kaşık: Sandal veya şimşir
dır. Askerliğini bandocu olarak lar bu çalgıyla köy düğünleri ağacından yapılır. Kısa saplı bir
yapan müzisyenler tarafından yay- yapmaktadırlar. ritim çalgısıdır. Parmaklar arası-
gınlaştırılmış bir çalgıdır. Klarnet na sıkıştırılarak birbirine vurmak
çalanlara; “Klarnetçi, Gırnatacı” suretiyle ritim amaçlı çalınır.
gibi sıfatlar verilmiştir.

VURMALI ÇALGILARIMIZ
Davul: Vurmalı sazlarımızın başın-
da gür sesiyle davul gelir. Kaynağı Desdidümbek: Anadolu’nun
Orta Asya olup Selçuk Türkleriyle çeşitli yörelerinde darbuka,
Anadolu’ya gelmiş, Osmanlılardan deplike, dümbelek, dümbek,
da Avrupa’ya geçmiştir. Davu- küp diye adlandırılan bildiğimiz
lun ölçüleri çeşitli yörelere göre çalgı, madeni veya toprak