Page 23 - Menteşe Dergisi Sayı 8

olarak ise, üçerli, dört grup (on olarak telleri akord edilir. Yörem-
iki) teli vardır. izde 20 yüzyılın başlarından iti-
baren bu çalgı halk arasında kul-
lanılmaktadır.

Ud: Saz, bağlama vb. çalgılar
Divan sazı: Meydan sazı gibi inanılmaz güzel bir sesi olan
görünümünde, biraz küçük telli Türk müziği çalgısıdır. Şekil
üçerli üç gurup teli olan, olgun olarak iri karınlı, kısa ve kıvrık
ve dokunaklı ses veren bir sazdır. saplı, kirişli ve mızrapla çalınan bir
Bugün meydan sazının yerini çalgıdır. Yöremizde 1900’lü yılların
almıştır. başından itibaren kullanılmak-
tadır.

Kabak Kemane: Tekne kısmı genel-
likle su kabağından yapılmaktadır.
Ayrıca ağaçtan yapılanı da yay-
Bağlama: Halkımızın en çok gındır. Sap kısmı sert ağaçlardan
sevdiği ve elinde bulundurduğu Cümbüş: Madensel gövdeli, tam- yapılmaktadır. Tekne kısmının
en yaygın çalgıdır. Uzun saplı, bura benzer, 12 telden oluşan altında ağaçtan veya metalden
ikişerden üç gurup tellidir. Eski bir telli çalgıdır. Zeynel Abidin yapılmış mil vardır. Bu mil diz üze-
bir Türk çalgısı olan, bugün Altay Cümbüş tarafından üretildiği için rine konur ve
Türkleri arasında yay ile çalınan, bu isimle anılır. 1900’lü yılların çalgının sağa sola hareketi sağlanır.
kopuz adlı sazdan türediği bilin- başında ilk defa İstanbul’da Yay ise, çubuğun bir ucundan diğer
iyor. Kolca kopuz denilen saz da üretilmiştir. Yöremizde 20. yüzyılın ucuna at kuyruğunun kıllarının
kopuzun daha uzun saplısı imiş. başlarından itibaren kullanılmak- bağlanması ile yapılmaktadır. Ka-
XV. yüzyıl dan itibaren Türkçe’den tadır. Perdesiz olması özelliği ve bak kemaneye önceleri bağırsak-
bozulma adlarıyla batıda da uzun gövde ve sap kısmının ayrılmasıyla tan yapılan Kiriş adı verilen teller
müddet kullanılmış. Bağlamanın diğer çalgılardan ayrılır. İnce saz takılırken günümüzde madeni
kendine has bir de ses düzeni adı verilen ekibin bir parçasıdır. teller kullanılmaktadır. Kabak ke-
(akord) vardır ki, buna bağlama mane perdesiz bir çalgı olup her
düzeni denilir. türlü kromatik ses rahatlıkla elde
edilebilmektedir. Sesi uzun çalma
özelliğine sahiptir.

Yöremizde en çok “tambura
bağlaması” ve “cura bağlaması” Keman: 60 cm uzunluğunda yay-
kullanılmaktadır. la çalınan telli bir çalgıdır. 35 36
cm arasında değişen bir gövdesi
Cura: Bağlama ailesinin en küçük vardır. Asıl titreşimi sağlayan çam
boylu ve ince ses veren mız- ağacından bir üst kapak, iki kapağı Tırnak Kemençe(Kemane): Üç tel-
rapsız çalınan çalgısıdır. Armut, çemberleyen ak ağaçtan yapılma li bir çalgıdır. Kızılcık ardıcı,meşe,
ardıç, dut, sedir, erik ve çöğür kasnaklardan oluşur. Notası ikinci kabaardıç, akçam ağacından
ağaçlarından yapılır. Yöremizdeki çizgi sol açkısı ile yazılır. Hiçbir yapılan bir çalgıdır. Sincap bağır-
cura örneklerinde 12 perde veya 6 çalgıda olmayan ses rengiyle çok sağından yapılan kirişler atların
perdeli olarak örnekleri görülür. zengin bir gücü vardır. “Sol, re, la, yele uyruk kıllarından kemençenin
mi”