Page 38 - mentese_10

Kemal KOCABAŞ NAZIM 118 YAŞINDA
Eğitimci - Yazar

“Unutabilir miyim seni hiç?/Dün- kadar,/ eğildi, durdu./Bıraksalar/
yayı ve insanlarımızı sevmeyi sen- ince, uzun bacakları üstünde yayla-
den öğrendim/ hikâye, şiir yazmayı/ narak/ve karanlıkta akan bir yıldız
ve erkekçe kavga etmeyi senden!” gibi kayarak/Kocatepe’den Afyon
Ovası’na atlıyacaktı”. Üniversite
ukarıdaki dizeler Nazım ile yıllarında yine İzmir’de Elhamra
birlikte Bursa Cezaevinde Sinemasında Genco Erkal’ın “Ke-
Yyatan Orhan Kemal’in tah- rem Gibi” oyunu ve Nazım’ın tüm
liye olduğunda Nazım için yazdığı şiirleriyle hemhal olma durumu.
şiirden… 15 Ocak 2020 şiirimizin Kulaklarımızdan silinmeyen “Sen
usta, yürekli kalemi Nazım Hik- yanmasan, ben yanmasam, nasıl
met’in 118. doğum günü. Bizim çıkar karanlıklar aydınlığa” dize-
kuşağın mutlulukta, mutsuzlukta, leri…
yürüyüşte, mücadelede, aşkta, sev-
gide dizeleriyle hayat bulduğu Na- Nazım, Kuvayi Milliye destanını
zım Hikmet yüreklerde, beyinlerde çok zor koşullarda, hapishanede
yaşamaya devam ediyor. yazar. Soner Yalçın’ın aktardığına
göre önce Mustafa Kemal’in “Nu-
Nazım Hikmet adıyla ilk kez tuk” kitabını okur. Daha sonra da-
1960’lı yılların sonunda Ortaklar yısı Ali Fuat Cebesoy’dan gerekli
İlköğretmen Okulu öğrencilik yıl- bilgi ve belgeleri alır. Hapishane
larında karşılaştım. Zor koşullarda arkadaşları ve ziyaretine gelenler-
şiirlerine ulaşabilmiştik. Ezberim- le konuşarak İstanbul tevkifhane-
de her zaman olan “Davet” şiiri ve sinde 1938’de başlayan bu çalışma
şiirdeki “Yaşamak bir ağaç gibi tek 1940 yılında nakledildiği Çankırı
ve hür/ve bir orman gibi kardeşçesi- cezaevinde devam eder ve sonra Bürosu, Köy Enstitüleri, Opera,
ne, /bu hasret bizim” dizeleri yaşam 1941 yılında da Bursa cezaevinde Bale, Konservatuar, Özerk Üniver-
boyu adeta hayat felsefemiz oldu. tamamlanır. Nazım daha sonra 48 site Yasası, Mesleki Teknik Eğitim,
Dizelerdeki özgürlük ve evrensel yaşında askere alınacağı ve öldürü- Ansiklopediler, şuralar ve pek çok
kardeşlik kavramı ancak bu kadar leceği endişesiyle Sovyetler Birli- alanda yenilikler ülke hayatına
verilebilirdi. Üniversite yıllarında ğine gider. Bu şiirlerin bir bölümü girer. Yücel, 1941 yılında Ankara
“Kuvayi Milliye” ile karşılaştım. ilk kez 1965 yılında Yön dergisinde Operasında ilk oyunun “Madam
Ulusal Kurtuluş Savaşı ve Mustafa Doğan Avcıoğlu tarafından yayın- Butterfly” olmasını opera müdürü
Kemal aşağıdaki dizelerle anlatı- lanır. Kuvayi Milliye (Milli Kuv- Ferit Alnar’dan ister. Ferit Alnar
lıyordu: “Dağlarda tek tek ateşler vetler) ilk kez 1968 yılında Bilgi bir hafta sonra bakana geldiğin-
yanıyordu./ Ve yıldızlar öyle ışıltı- Yayınları tarafından kitaplaştırılır. de oyunu tercüme edecek birisini
lı, öyle ferahtılar ki/ şayak kalpaklı 1974 yılında da eksiksiz haliyle ba- bulamadığını söyler. Yücel mutla-
adam/nasıl ve ne zaman geleceğini sılır. Üniversite yıllarında Nazım’ın ka bulmasını ister. Bir hafta sonra
bilmeden/güzel, rahat günlere ina- Kuvayi Milliyesi düşünsel gelişim Ferit Alnar bakana koşarak gelir ve
nıyordu/ve gülen bıyıklarıyla du- sürecimizde çok etkili olmuştu, Çankırı cezaevinde yatmakta olan
ruyordu ki mavzerinin yanında,/ mitinglerde ve yürüyüşlerde coş- Nazım Hikmet’in bu oyunu tercü-
birdenbire beş adım sağında onu kuyla okunurdu. me edebileceğini söyler. Yücel, Na-
gördü./Paşalar onun arkasındaydı- zım Hikmet’e rica mektubu yazar.
lar./ O, saatı sordu./Paşalar: «Üç» Hasan-Ali Yücel 1938’de Milli Eği- Ferit Alnar ve Nazım Hikmet Çan-
dediler./Sarışın bir kurda benziyor- tim Bakanı olur ve aydınlanma kırı cezaevinde birlikte çalışarak
du./ Ve mavi gözleri çakmak çak- düşüncesini 1940’lı yıllara onurla oyun tercüme edilir ve operanın
maktı./Yürüdü uçurumun başına taşır. Onun döneminde Tercüme

38 38