Page 39 - mentese_10

ilk eseri olarak sahnelenir. Nazım beklentisi aşağıdaki dizelere yan- ken Nazım bizlere hep yol gösterdi.
daha sonraki dönemde cezaevin- sır: “Ve elbette ki, sevgilim, elbet/ Nazım’ın 1947’de yazdığı “Akrep
de tercüme bürosunun talebiyle dolaşacaktır elini kolunu sallaya Gibisin” olağanüstü bir toplum ve
Tolstoy’un “Harp ve Sulh” kitabını sallaya/ dolaşacaktır en şanlı elbi- insan davranışı gözlemini yansıtı-
da tercüme eder. Bu olayı Hıfzı To- sesiyle işçi tulumuyla/ bu güzelim yordu ve hala güncel karşılığı olan
puz’un Nazım kitabından ve Talip memlekette hürriyet” bir şiir: “Akrep gibisin kardeşim/
Apaydın ile yaptığımız bir söyleşi- korkak bir karanlık içindesin ak-
de dinlediğimde çok etkilenmiştim Türkiye sağı, maalesef hamasetten rep gibi/Serçe gibisin kardeşim/
ve Yücel ile Nazım’ı selamlamıştım. beslenir. Bu nedenle kendisi gibi serçenin telaşı içindesin/Midye gi-
Yaşar Kemal de bir söyleşisinde; düşünmeyen tüm sol aydınlara bisin kardeşim/midye gibi kapalı,
ülkemiz insanlarını evrensele taşı- karşı “vatan haini” suçlamasını hep rahat/Ve sönmüş bir yanardağ ağzı
yan üç önemli değerin altını çizer. yapmıştır. Ulusal Kurtuluş Sava- gibi korkunçsun, kardeşim/Bir
Bunlar; Mustafa Kemal ve Ulusal şı’nı en çarpıcı şekilde anlatan Na- değil/beş değil/yüz milyonlarlasın
Kurtuluş Savaşı, Türk şiirinin bü- zım için de bu yapılmıştır. Nazım maalesef/Koyun gibisin kardeşim/
yük ustası Nazım Hikmet ve yok- aşağıdaki dizelerle yanıtını verirW: gocuklu celep kaldırınca sopası-
sul köy çocuklarının eğitim hak- “Nâzım Hikmet vatan hainliğine nı/sürüye katılıverirsin hemen/ve
kını gerçekleştiren Köy Enstitüleri devam ediyor hâlâ/. Amerikan em- âdeta mağrur, koşarsın salhaneye/
olduğunu söyler. peryalizminin yarı sömürgesiyiz, Dünyanın en tuhaf mahlukusun
dedi Hikmet/ Nâzım Hikmet vatan yani/hani şu derya içre olup/der-
Nazım’ın şiirinde Türkçe’nin tüm hainliğine devam ediyor hâlâ/ Bir yayı bilmeyen balıktan da tuhaf/Ve
estetik zenginliği, Nazım’ın olağa- Ankara gazetesinde çıktı bunlar, bu dünyada, bu zulüm/senin sa-
nüstü birikimi, yaratıcılığı ve sos- üç sütun üstüne, kapkara haykıran yende/ Ve açsak, yorgunsak, alkan
yalist kimliği var. Piraye’ye yazdığı puntolarla/ Amerikan emperya- içindeysek eğer/ ve hâlâ şarabımızı
şiirlerde içinde bulunduğu koşulla- lizminin yarı sömürgesiyiz, dedi vermek için üzüm gibi eziliyorsak/
rı ve özlemi “Ne güzel şey hatırla- Hikmet/ Nâzım Hikmet vatan ha- kabahat senin/demeğe de dilim
mak seni/ ölüm ve zafer haberleri inliğine devam ediyor hâlâ/ Evet, varmıyor ama/kabahatın çoğu se-
içinden/ hapiste ve yaşım kırkı vatan hainiyim, siz vatanperver- nin, canım kardeşim”
geçmiş iken” dizeleriyle ifade eder. seniz, siz yurtseverseniz, ben yurt Nazım Hikmet yaşamı boyunca
Bu şiirlerde hep hayatı sorgulamak hainiyim, ben vatan hainiyim./ ülke özlemi içinde olan bir yurtse-
ta vardır: “O şimdi ne yapıyor/şu Vatan çiftliklerinizse/kasalarınızın verdir. Varna’dan yazdığı “…Bir va-
anda, şimdi, şimdi?/Belki dizinde ve çek defterlerinizin içindekilerse pur geçer Varna önünden/ uy Ka-
bir kedi yavrusu var/okşuyor/Belki vatan/ vatan, şose boylarında ge- radeniz’in gümüş telleri/ bir vapur
de yürüyordur, adımını atmak üz- bermekse açlıktan,/ vatan, soğukta geçer Boğaz’a doğru/Nazım usul-
redir/her kara günümde onu bana it gibi titremek ve sıtmadan kıv- cacık okşar vapuru/yanar elleri.”
tıpış tıpış getiren/sevgili, canımın ranmaksa yazın/ fabrikalarınızda Bu dizeler hasretin şiirleridir. Na-
içi ayaklar! /Ve ne düşünüyor/beni al kanımızı içmekse vatan/ vatan zım hep umudun şairi de olmuştur,
mi?/Yoksa/ne bileyim/fasulyanın tırnaklarıysa ağalarınızın/ vatan, hep güzel ve güneş günlere yönelik
neden bir türlü pişmediğini mi?/ mızraklı ilmühalse, vatan, polis özlemini “Güzel günler göreceğiz
Yahut, insanların çoğunun/neden copuysa/ödeneklerinizse, maaş- çocuklar/ Motorları maviliklere
böyle bedbaht olduğunu mu?/O larınızsa vatan,/ vatan, Amerikan süreceğiz/ Çocuklar inanın inanın
şimdi ne düşünüyor/şu anda, şim- üsleri, Amerikan bombası, Ame- çocuklar/ Güzel günler göreceğiz
di, şimdi.” 25 Eylül 1945’te hapis- rikan donanması topuysa/ vatan, güneşli günler” dizelerine taşır.
hanede yazdığı şiirde umut vardır: kurtulmamaksa kokmuş karanlığı- İyi ki bu dünyadan Nazım Hik-
“Saat 21/Meydan yerinde kampana mızdan/ben vatan hainiyim/ Yazın met geçmiş. Ne mutlu onun gibi
vurdu/ nerdeyse koğuşların kapıla- üç sütun üstüne kapkara haykıran yürekten, gülerekten yürüyenlere,
rı kapanır/Bu sefer hapislik uzun puntolarla/Nâzım Hikmet vatan eşitlik özgürlük ve adalet için emek
sürdü biraz /8 yıl.../Yaşamak ümit- hainliğine devam ediyor hâlâ.” Bu verenlere… Nazımın Işığı Sönme-
li bir iştir, sevgilim/yaşamak/ seni dizeler anti-emperyalist bir bilin- yecek… Nazım Hikmet’e doğumu-
sevmek gibi ciddî bir iştir” Nazım cin dizelerdeki karşılığıydı. nun 118. Yılında sevgi ve saygıyla.
hapishanelerde umudunu hiç yitir-
meden seven, üreten ve toplumsal Üniversitemde 2004-2005 ‘li yıl-
eleştirilerini yapan bir şairdir. 6 larda aktif eğitim tartışmalarında
Aralık 1945’te yazdığı şiirin di- özgür insan, sürüdeki insan ve go-
zelerinde memleket ve özgürlük cuklu celepler kavramını tartışır-