Page 62 - mentese_10

mıştır. Bu gelişmeler geniş bir şe- sevkiyatı olmuştur. Bunlara yardım- Toparlarsak, eserimiz içinde Muğ-
kilde belgeler eşliğinde eserimizde cı olan Köyceğizli Çerkez Cemil Efe, la Tarihi’nin temel taşlarını oluş-
verilmiş, ayrıca ayrıntılı bilgilerle de Nebi köylü Şeyh Mehmet Efe’nin turacak konulara, yeteri kadar yer
işin özü gösterilmeye çalışılmıştır. yöre tarihi içine girmiş belgeleri verilmiş, en önemlisi, bunlar belge-
mevcuttur. Buna bağlı olarak yöre- lerle beslenmiştir. Yöre insanından
Muğla, beylikten Osmanlı idaresine de efeliğe yakışmayan, halkın şaki dinlenip, alınanlar ise, o dönemin
geçince, Çelebi Mehmet’ten itiba- veya eşkıya dediği kişilerin yaptığı ve ilgili şahıslarını tanıyanların ver-
ren Osmanlı Devleti’ne bağlı sancak baskın ve diğer olaylara da eserimiz dikleri bilgiler olmasına dikkat edil-
olmuş, sancak merkezi de Muğla içinde geniş yer verilmiş, hatta Bi- miştir. Bunun için eserimizin, yöre
yapılmıştır. Başlangıçta yöreyi yö- rinci Dünya ve Kurtuluş Savaşı yılla- kültürünün tapu senedi olduğunu
netecek sancakbeyleri, merkezden rında yörede yaşayan Rum çetelerin çekinmeden söyleyebiliriz. Ayrıca
atanırken, bir dönem gelmiş, yöre faaliyetlerine de belgeli açıklamalar sevgili Muğlalılara, bu eserimi, uzun
ileri gelenlerinden bazı nüfuslu ai- getirilmiştir. yıllarımı geçirdiğim ve kazandığım
leler, bu sancağın yönetimini ele ge- dostluğun bir hatırası olarak kabul-
çirmişlerdir. Bu insanlara ayan denir Eserimizde önemli bir yeri de ilgili leneceklerini umarak, yazıp bıraktı-
ve bu ayanlar, sancağın yönetimini efeler için yazılmış türkü ve destan- ğımı da belirtmek isterim. Eserimi-
ele geçirmek için hem rakipleriyle ların dışında, tarafından yazılıp, ese- zin basımını gerçekleştiren Menteşe
mücadele etmişler, hem de devlete rin zenginleştirmesine katkı sunan Belediyesi Başkanı Bahattin Gümüş
yüklü para verip, yönetimi ele ge- ve dönemin ruhunu veren şiirlerin Bey’e teşekkür eder, eserin bu alanda
çirmişlerdir. Tabi verdikleri parayı, bulunmasıdır. Bunlar Muğla kültü- çalışma yapacaklara katkılar sunma-
yönettikleri halktan çıkarmaya ça- rüne ilerde önemli katkılar yapacak, sını dilerim.
lışıp, yeni vergiler koyunca, halk ile bestelenme özellikleri olan şiirler ol-
aralarında sorunlar yaşanıp, şikâyet duğu bilinmelidir.
edilmişler, ayrıca ayanlar, yönetim-
de söz sahibi olmak için kendi arala- Eserimiz, Muğla Tarihi’nin farklı
rında çekişmeye girmişlerdir. Muğla bir anlatımını veren, tarihini deği-
ayanlarından Köyceğizli Hasan Ça- şik açılardan besleyen bir özelliğe
vuşzadeler, Milaslızadeler ve Tavas- sahiptir. Zaten ben bu eserimden
lızadeler arasında sürmüş ayanlık hareketle, bunun dışında ”Karya’dan
mücadelesinin boyutu, bu anlatı- Menteşe’ye Muğla ve Yöresi Tarihi”
mımız içinde belgeler eşliğinde ve- diye hacimli bir eser çalışmasını ta-
rilmiştir. Sözlü kültürde bu ayanlar mamlamış bulunmaktayım. Eliniz-
hakkında anlatılacak bir şey olmadı- deki bu eser, Muğla Tarihi’ni yazma-
ğı için belgelere girmiş olanlarla ya- ma da araç olmuştur.
şananlar gösterilmeye, anlatılmaya
çalışılmıştır. Eserimiz ağırlıklı olarak belgelere
dayalıdır. Her başlığın kendi içinde
Muğla yöresinde yaşanmış diğer tutarlı olmasına yer verilmiş, bil-
önemli bir olay da eşkıyalık faali- gilerinin açık ve anlaşılır olmasına
yetleridir. Yörede uzun bir dönem dikkat edilmiştir. Bu başlıkların her
efelik ve eşkıyalık faaliyetleri sür- birinden hareketle, çok çeşitli eserler
müştür. Muğla tarihini yazanlar bu oluşturmak mümkün olabilecektir.
konulara yer vermemiş veya değinip Bazı metinlerin dilinin ağır olması
geçmişlerdir. Bu kişilerin bazılarının nedeniyle, tarafımdan anlaşılır hale
yöre tarihiyle yakın ilişkileri vardır. getirilmesi, olayların anlaşılması
Örneğin. İzmir Ödemişli olan Ça- içindir. Her anlatımda, her belgede
kırçalı Mehmet Efe’nin, Osmanlı Muğla ve yöresi vardır. Ağırlık res-
Devleti’yle sorunları olmuş ve bu mi belgelere verilmiş olsa da saha
şahsın bazı olayları, Menteşe top- çalışmasının eseri olan anlatımlara
raklarında cereyan etmiş ve devletin da yer verilmiştir. Eserimiz bu ha-
resmi belgelerine bu olaylar geçmiş- liyle kendinden sonra yazılacaklara
tir. Yine Aydınlı efelerden Yörük Ali, önemli kaynaklık edecek nitelikte-
Kıllıoğlu Hüseyin Efe ve Demirci dir. Çünkü metinlere bağlı verilmiş
Mehmet Efe’nin Kurtuluş Savaşı yıl- ek bilgiler, çalışma ve araştırma ya-
larında, Muğlalı gençlerden yararla- pacaklara yol gösterir nitelikte işlen-
nıp, Aydın Cephesi’ne silah ve asker miştir.

62 62